Kan een kunstwerk omstreden zijn, omdat het te weinig aandacht krijgt? Soms moet je op een kunstwerk gewezen worden, om het op te merken. Dus misschien is dit stukje reden tot hoop.
Het was een grijze dag en even zoeken. Dat eerste is van belang, omdat het kunstwerk door zonne-energie in beweging wordt gezet. Het tweede doet er eigenlijk niet toe. Dat een kunstwerk zich niet onmiddellijk openbaart, doet niets af aan de mogelijke relevantie. Daarbij is het wel zo dat het een met het ander te maken heeft. Als zonne-energie invloed heeft, moet zij het kunstwerk ook onbelemmerd kunnen bereiken. En dus moet je hoger kijken, dan je gewend bent te doen.
Het kunstwerk waar ik het over heb, heet Spes publica, wat zoveel betekent als gemeenschappelijke hoop. Het bevindt zich boven in de zuidgevel van de parkeergarage die bedoeld is voor medewerkers van Radboudumc. Vanaf het fietspad langs de garage is het werk niet of nauwelijks zichtbaar. Vanaf het Geert Grooteplein Zuid, vlak bij de Researchtoren, lukt dat wel. Wie daarvoor wat langer de tijd neemt, is ook getuige van de beweging in het werk, de losse vlakken die onafhankelijk van elkaar om een horizontale as draaien en die samen het woord HOPE vormen.
Nu is HOPE niet alleen een loze kreet, in het werk zitten ook elementen waaruit die hoop te putten valt. Het belangrijkst is waarschijnlijk de zon als bron van schone energie. Maar ook het feit dat het gaat om een samenspel van alle losse elementen. Eén vierkant vlakje is niet in staat om het woord te spellen en de boodschap uit te dragen, maar honderd vlakjes kunnen dat wel. Samenwerking, die niet alleen op de universiteit van wezenlijk belang is, maar in de hele maatschappij, daar draait het om.
Samenwerking ligt ook aan de basis van HOPE. Het project is bedacht door Studio Toer, een samenwerking van Castor Bours en Wouter Widdershoven, twee ontwerpers uit Eindhoven. Sinds 2009 zijn ze samen actief, zoals ze zelf zeggen gedreven door fascinatie, speels, poëtisch en dynamisch. Dynamisch is HOPE zeker, poëtisch is bij één woord wat lastig te beoordelen. En speels? Met de geschiedenis misschien. Volgens de informatie van Studio Toer was het Julius Caesar die als eerste Spes publica, in de vorm van de godin van de hoop, omgeven door de tekst, op munten liet afbeelden.
Bij mijn kleine zoektocht kom ik heel andere namen tegen: Diadumenianus, die in 218 (dus bijna 250 jaar na Julius Caesar) gedurende 23 dagen keizer was, alvorens hij door Heliogabalus werd vermoord. En Severus Alexander, die in 221 als dertienjarige benoemd werd als opvolger van dezelfde Heliogabalus. Het is moeilijk voorstelbaar dat een van beide jongelingen het initiatief zou hebben genomen tot zo’n toch wel bijzonder gebaar, om via munten de collectieve hoop te verspreiden. Misschien ligt hier een mooie taak voor de Nijmeegse classici, uitzoeken wat de oorsprong is van Spes publica en wie ervoor gezorgd heeft dat het een plerk kreeg op Romeinse munten. En mocht dat toch Julius Caesar zijn geweest, laten ze daar dan uitgebreid over publiceren, zodat er niet langer een misverstand over kan bestaan.
Geef een reactie