Toen wij in 1994 trouwden stond op de kaart Auch wir in Arkadien. Het was een knipoog naar Johann Wolfgang von Goethe die voor zijn Italienische Reise Et in Arcadia ego als motto koos. Ook wij waren naar Italië geweest en hadden elkaar onderweg naar Rome leren kennen. Goethe is hier al diverse keren langsgekomen, maar er valt nog meer over deze tekst te vertellen. En de crux zit hem bij Nicolas Poussin.
[Lees meer…] overEt in Arcadia …Erlkönig en Arlecchino
Toen ik pas schreef over Schwinds schilderijen die bij de brand in het Glaspalast verloren zijn gegaan, kwam ik een Erlkönig van Carl Gustav Carus tegen. Ik had al eens over Moritz von Schwinds Erlkönig geschreven, was in de Jezuïetenberg een Erlkönig tegengekomen en in een verhaal over Joseph Noel Paton had ik al het verband gelegd tussen Schwinds Erlkönig en diens Elfentanz im Erlenhain. Maar er blijkt nog veel meer over te zeggen. Wat te denken van een link met de Commedia dell’ Arte en Paul Cézanne?
[Lees meer…] overErlkönig en ArlecchinoOp zoek naar Schwind (52): Feuer im Glaspalast
Joseph Paxton was in 1851 de eerste architect die een glazen paleis bouwde, Crystal Palace in Londen. Twee jaar later volgde voor de Wereldtentoonstelling van 1853 in New York een glazen gebouw waarvan de architect onbekend is en dat na drie jaar al weer afbrandde. Het had een voorbode kunnen zijn, maar dat zag de wereld toen nog niet. In 1854 was het de Duitse architect August von Volt die op aandringen van koning Maximilian II in München het Glaspalast bouwde. En in 1856 had in Amsterdam Cornelis Outshoorn de eer om het Paleis voor Volksvlijt te bouwen.
[Lees meer…] overOp zoek naar Schwind (52): Feuer im GlaspalastVrije Akademie
Tussen 1786 en 1788 reisde Johann Wolfgang von Goethe door Italië. Hij schreef erover in zijn Italienische Reise, dat wonderlijk genoeg pas ruim 25 jaar later, in twee delen tussen 1813 en 1817, verscheen. Wat hier van belang is, is het motto, Et in Arcadia ego, Auch ich (war) in Arkadien. Erg origineel was dat niet, de schilder Giovanni Francesco Barbieri, beter bekend als Guercino, schilderde al in het begin van de 17e eeuw een doek met deze titel. Maar het zegt veel over hoe Goethe Italië zag. Arcadië is al sinds de klassieke oudheid een ideaal-landschap, dat bijvoorbeeld door de Romeinse dichter Vergilius werd bezongen in de vorm van idyllen, korte gedichten met beschrijvingen van landschappen in een lieflijke en vredige stijl. Bij Thomas Eakins zien we iets we iets van die idylle in zijn schilderij Arcadia, waar een naakte jongeman op een fluit speelt, twee andere aan zijn voeten liggen, waarbij een van hen een panfluit bespeelt.
[Lees meer…] overVrije AkademieOp zoek naar Schwind (41): Lenau
Toen ik onlangs Radetzkymars, de magistrale roman van Joseph Roth, las over de ondergang van het Oostenrijkse keizerrijk, vroeg ik mij geregeld af of ik iets herkenbaars zou tegenkomen, wat te maken had met Moritz von Schwind, wiens leven deels samenviel met de door Roth vertelde tijd. Dat bleek minimaal. Op bladzij 357 lezen we in een bijzin “[…] sloeg de Lenaugasse in […]”. Met wat goede wil kun je die passage linken aan het leven van Moritz von Schwind. De Lenaugasse is immers genoemd naar de dichter Nikolaus Lenau, die op het Schottengymnasium een klasgenoot van Schwind is geweest.
[Lees meer…] overOp zoek naar Schwind (41): Lenau