Ga je naar Engeland? Koop een Explorer Pass van de National Trust. Dat advies kregen wij, we gingen naar Engeland, kochten een Explorer Pass en hebben daar geen moment spijt van gehad. Het bracht ons op bijzondere plekken, leverde ons mooie herinneringen op, maar ook nieuwe inzichten, bijvoorbeeld over John Ruskin.
John Ruskin (1819 – 1900) was volgens de Engelse Wikipedia een polymath, een zeer erudiete en veelzijdige geleerde. Hij was een schrijver en een leraar, een historicus en een kunsthistoricus, een kunstcriticus en een tekenaar, en een filantroop. Hij publiceerde over kunst en architectuur, over literatuur, geschiedenis en mythes, over politieke economie, over educatie en museologie, maar ook over geologie, plantkunde en ornithologie. Hij kwam hier al enkele keren langs en telkens was het beeld dat van hem geschetst werd niet bijster positief. In Mr. Turner werd hij afgeschilderd als een irritante betweter en in Effie Gray had hij meer oog voor het verzamelen en etaleren van kennis dan voor de vrouw met wie hij recent getrouwd was.
Tijdens een wandeling langs het Derwentwater bij Keswick in het Lake District kwam ik John Ruskin onverwacht tegen, uiteraard niet in levenden lijve, maar in de vorm van een monument. Op een ruw gehakte steen prijkt een medaillon met zijn portret en de tekst:
“The first thing I remember as an event in life was being taken by my nurse to the brow of Friar’s Crag.”
Ooit omschreef Ruskin het uitzicht vanaf Friar’s Crag, bij een bocht in de oever van Derwentwater, vlakbij Keswick, als een van de drie mooiste in de wereld. Ik zal het niet bevestigen noch betwisten, omdat ik daarvoor te weinig uitzichten heb gezien. Hetzelfde geldt waarschijnlijk voor Ruskin, maar juist dat het op hem als kind zo’n indruk heeft gemaakt en hij het ziet als zijn eerste echte herinnering, maakt het wel haast magisch.
Op de achterkant van de steen is ook een tekst van Ruskin te lezen:
“The Spirit of God is around you in the air that you breathe,—His glory in the light that you see; and in the fruitfulness of the earth, and the joy of its creatures, He has written for you, day by day, His revelation, as He has granted you, day by day, your daily bread.”
Die tekst is afkomstig uit Deucalion, een van Ruskins vele publicaties. Voor mij doet het een beetje afbreuk aan het monument, niet omdat ik het Ruskin aanreken dat hij zo, vanuit een dergelijk religieus perspectief naar de wereld heeft gekeken, maar omdat hij het vermoedelijk niet geschreven heeft met deze specifieke plek voor ogen. Dat deze tekst een plek kreeg op het monument, is de verantwoordelijkheid van Hardwicke Rawnsley, een Anglicaanse priester, die kort na het overlijden van Ruskin, het initiatief nam voor het monument. Hij zal ook de Engels-Italiaanse beeldhouwer Andrea Carlo Lucchesi (1856 – 1925) de opdracht hebben gegeven om het portretmedaillon van Ruskin te maken.
Met het oprichten van het monument voldeed Rawnsley wel volledig aan het Engelse gezegde put your money where your mouth is, dat zoveel betekent als doe wat je zegt te zullen doen. Samen met Octavia Hill en Sir Robert Hunter had Hardwicke Rawnsley in 1895 het initiatief genomen voor de National Trust. Doel was “promote the permanent preservation for the benefit of the Nation of lands and tenements (including buildings) of beauty or historic interest“. En dat is wat de National Trust nog altijd doet, met heel veel kennis en liefde kunst en cultuur uitdragen en landgoederen en gebouwen beheren.
Ruskin heeft in dit initiatief, voor zover na te gaan is, zelf geen actieve hand in gehad. Maar hij was wel nauw bevriend met Rawnsley en samen zullen ze geregeld over hun idealen gesproken hebben. Inmiddels wordt Ruskin ook gezien als voorloper op het terrein van milieuactivisme, duurzaamheid, ethisch consumentengedrag en ambachtelijkheid. In zijn publicaties benadrukte hij de onherroepelijke verbinding tussen natuur, kunst en samenleving. Het is goed mogelijk dat het beeld dat geregeld van Ruskin wordt geschetst op persoonlijk vlak correct is. Maar dat hij lof verdient voor zijn ideeën staat ook buiten kijf.
Geef een reactie