Munsterkerk

Vraag om je heen wat er gebeurde in Roermond in 1995 en niemand zal met een historische gebeurtenis op de proppen komen. Wel zullen velen weten dat drie jaar eerder de stad getroffen werd door een aardbeving waarvan het epicentrum in de directe omgeving lag. Toch staat 1995 centraal in een Roermonds chronogram.

In het centrum van Roermond staat de Onze Lieve Vrouwe Munsterkerk. De bouw van de kerk werd in 1218 afgerond. Initiatiefnemer was Gerard III, hertog van Gelre, die er begraven wilde worden. En zo geschiedde. Onder de vieringskoepel bevindt zich nog altijd het praalgraf voor Gerard III, die in 1229 overleed, en voor zijn echtgenote Margaretha van Brabant, die in 1231 het leven liet. Waarom uitgerekend Roermond zou je je kunnen afvragen. Wellicht heeft daarin een rol gespeeld dat Gerard enige tijd veel invloed heeft gehad aan het hof van keizer Frederik II. Toen er een conflict tussen hen ontstond, verwoestte Frederik bij wijze van represaille Roermond. Het conflict werd bijgelegd en Gerard zette zich in voor het herstel van de stad. Daarin zal de stichting van de kerk gepast hebben, maar zoals de naam eigenlijk al zegt, betrof het bovendien een kloosterkerk. Munster is afgeleid van het Latijnse woord monasterium, dat klooster betekent.

De abdij of het klooster waar de kerk deel van ging uitmaken was bestemd voor de zusters cisterciënzers, die er in 1224 hun intrek namen. De eerste abdis van het klooster was Richarda van Beieren, de moeder van Gerard, nadat haar echtgenoot Otto I was overleden. Dit alles verklaart waarom er in het zuidtransept van de kerk een beeld van Bernardus van Clairvaux staat. Hij is misschien wel de bekendste cisterciënzer monnik, die de orde groot heeft helpen maken.
In 1797 waren het de Fransen die op bevel van Napoleon de zusters die nog in het klooster woonden, dwongen om te verhuizen. Een deel van het kloostercomplex werd gebruikt als gevangenis, een ander deel deed dienst als kazerne. Nadat de Fransen waren vertrokken raakten delen van het klooster steeds verder in verval en in 1924 werd het laatste gebouw van het klooster gesloopt. Het enige wat er nu nog staat is de kloosterkerk, die alweer heel lang in gebruik is als parochiekerk.

Hoe groot de schade van de aardbeving van 13 april 1992 geweest is, zal vast ergens goed gedocumenteerd zijn. Breed toegankelijk is het niet. Wat wel zichtbaar herinnert aan deze gebeurtenis is een chronogram, dat rechts naast de ingang is ingemetseld in een muur. Daar is te lezen:

terraeMotVs pLagIs saVCIata
trIennIo eLapso feLICIter restaVrata
DeI serVItIo eXsto Integro CVrata

In vertaling staat er zoveel als:
Verwond door de slagen van de aardbeving
Na verloop van drie jaar gelukkig gerestaureerd
Sta ik geheel verzorgd in dienst van God

De Romeinse cijfers uit het chronogram vormen samen het jaartal 1995. In dat jaar werden, zoals de tekst eigenlijk ook al zegt, de herstelwerkzaamheden voltooid. Eigenlijk zou ik de Munsterkerk nog eens moeten onderzoeken op andere chronogrammen. In achthonderd jaar geschiedenis zouden er toch ingrijpender gebeurtenissen moeten zijn geweest, dan die aardbeving van (vandaag precies) 34 jaar geleden.