‘Que soy era Immaculada councepciou’ (Ik ben de onbevlekte ontvangenis) zijn de woorden die Maria bij haar verschijning aan Bernadette Soubirous in een grot bij Lourdes zou hebben gezegd. Een wonder volgens de katholieke kerk. Maar ook iets wat de destijds veertienjarige Bernadette waarschijnlijk liever niet had meegemaakt.
Op 7 januari 1844 werd in Lourdes Bernadette Soubirous geboren. Haar vader was molenaar, maar kon door een bedrijfsongeval zijn werk niet langer uitoefenen. Daardoor groeide Bernadette op in armoedige omstandigheden. Toen ze op 25 maart 1858 (andere bronnen zeggen 11 februari) samen met een jongere zus en een vriendin hout sprokkelde, had ze haar eerste ontmoeting met de Heilige Maagd. En er zouden er nog zeventien volgen. Je zou kunnen stellen dat die 25e maart Bernadette noodlottig is geworden. Nadat ze thuis had verteld wat haar was overkomen, kwam ze terecht in soort tredmolen, waarbij ze zelf nauwelijks nog kon bepalen hoe ze haar leven wilde vormgeven. Er kwamen vanuit de kerk allerlei onderzoeken naar wat ze gehoord en gezien had, maar ook naar wat ze allemaal al ergens gelezen had kunnen hebben. Dat zal niet veel zijn geweest, want de eenvoudige molenaarsdochter kom amper lezen. Overigens zal die bevlekte ontvangenis best de nodige aandacht hebben gehad, nadat paus Pius IX het vier jaar eerder als dogma had afgekondigd.
In een tijdsbestek van vier maanden kreeg Bernadette dus achttien verschijningen waarbij haar onder meer gevraagd werd om bij de grot een kerk te bouwen en processies te houden. Uiteindelijk duurde het nog tot 1862 voor de bisschop van het naburige Tarbes overtuigd was van de bovennatuurlijke gebeurtenissen. Lourdes werd een officiële bedevaartsplaats en uit alle windrichtingen kwamen massa’s pelgrims. Om Bernadette te beschermen plaatste de bisschop haar in het plaatselijke hospitaal. Daar zou Bernadettes roeping om in te treden in het klooster zijn gerijpt en in 1866 vertrok ze naar Nevers, waar ze de rest van haar leven doorbracht bij de Sœurs de la Charité de Nevers, nooit meer sprak over wat haar overkomen was en op 16 april 1879 overleed.
Ondertussen kwam er een niet te stuiten Bernadette- of Lourdes-cultus op gang. Die uitte zich onder meer in het nabouwen van de grot, waar Bernadette haar verschijning had gehad. Van deze zogenaamde Lourdesgrotten, waren er alleen in Brabant al 76.
Ook het klooster in Nevers werd een bedevaartsoord, mede doordat het stoffelijk overschot van Bernadette, na dertig jaar begraven te zijn geweest, werd opgegraven en tien jaar later nog eens, en daar nu nog altijd nagenoeg ongeschonden te zien is. In 1925 werd Bernadette Soubirous zalig verklaard en acht jaar later heilig.
Opvallend in het heiligdom in Nevers is een bronzen plaquette met haar ogen en de tekst ‘Je n’oublierai personne’, ik vergeet niemand. De indringende blik, uitgewerkt in een stippenpatroon, komt uiteraard het best tot zijn recht als hij inderdaad van Bernadette zelf is. Voor de bevestiging hoeven we niet lang te zoeken naar het originele beeld. Een foto uit 1861 of 1862 blijkt als voorbeeld te zijn gebruikt. Wat opvalt is hoe het beeld gespiegeld is. In tijden van internet is dat behoorlijk gangbaar geworden, bij voorbeeld om zoekmachines te misleiden. Hier is het waarschijnlijk ingegeven door de leesrichting van links naar rechts en dus om eerst die ogen te zien en dan pas de rand van haar muts.
In het licht van wat Bernadette Soubirous allemaal is overkomen en hoe ze in feite geleefd is, zou je heel cynisch, een omineuze betekenis kunnen geven aan de tekst. Ik zal niemand vergeten … die mij dit heeft aangedaan. Ook de woorden op haar sterfbed, ‘Je suis moulue comme un grain de blé’, ik ben vermalen als een tarwekorrel, zou je op verschillende manieren kunnen duiden. Het zal uiteraard allemaal niet zo bedoeld zijn, maar de opvallende dubbelzinnigheid, niet in één, maar in twee uitspraken, geven toch te denken.
Geef een reactie