Als je van een boek een film maakt, heet dat een boekverfilming. Hoe zou dat heten als je een boek hervertelt via street art? Misschien weten ze het in het Noord-Italiaanse dorp Parlasco. Hier vertellen fresco’s een verhaal uit een boek. En inmiddels profiteert ook de omgeving. Het laat zien hoe een boek toerisme kan aanjagen.
Antonio Balbiano werd op 8 januari 1838 geboren in Bellano, aan de oostelijke oever van het Lago di Como. Balbiano hield van zijn geboortestreek. Zijn liefde droeg hij aanvankelijk uit als journalist en vervolgens als onderwijzer. Bovenal was hij een groot bewonderaar van Alessandro Manzoni, net als Balbiani kind van de streek. Diens I promessi sposi inspireerde Balbiani om ook de pen op te pakken en historische romans te gaan schrijven. Hij ging zelfs zover dat hij twee boeken schreef, I figli di Renzo Tramaglino e di Lucia Mondella en L’ultimo della famiglia Tramaglino, over hoe het Manzoni’s verloofden verging toen zij goed en wel getrouwd waren.
Een ander boek van Balbiani was Lasco, bandito della Valsassina uit 1871. Dit boek baseerde hij op overgeleverde verhalen over een historische figuur, Sigifredo Falsandri, die, naar verluidt, een dubbelleven leidde. Overdag was hij een gerespecteerde en vrijgevige edelman, il Conte di Marmoro, terwijl hij ’s nachts veranderde hij in Lasco, een plunderende en de omgeving terroriserende boef. Van het dorp Parlasco, dat een kleine tien kilometer oostelijk van Bellano ligt en wat hoger de bergen in, zou hij de stichter zijn geweest, Parlasco, par Lasco, door Lasco (gesticht).
Na zijn dood in 1889 raakte Balbiani vrij vlot in vergetelheid. Maar hij werd als het ware weer tot leven gewekt toen in 2007 het gemeentebestuur van Parlasco het initiatief nam voor het project Parlarti, Parlaco per le arti.
In twee weken tijd schilderden veertien kunstenaars in het centrum van het dorp scènes uit Balbiani’s boek. Er kwam ook een herdruk van het boek, waarvan de opbrengsten voor de gemeente waren. Inmiddels is er ook een website, borgoaffrescato.it, die meer informatie geeft over het project en is er via de app izi travel aandacht voor Parlasco.
Maar het verhaal gaat nog verder. In 2012 richtten in het naburige Taceno tien vrienden een microbrouwerij op. Een van de bieren die Birrificio Tartavalle brouwt is Conte di Marmoro. Passend bij het verhaal van Lasco, is het een donkerbruin, bijna zwart stout. Of het bier een succes geworden is, vertelt het verhaal nog niet. Wat het wel laat zien is hoe de aandacht voor kunst en cultuur en voor geschiedenis en verhalen, eigenlijk zoals Balbiani die zelf ook had, kunnen zorgen voor nieuwe impulsen voor een plek waar verder niet zoveel gebeurt.
Foto’s muurschilderingen: Tijs Tummers
