Zelden zal een serieus thema met zoveel humor verbeeld zijn als op een straathoek in Antwerpen. Tussen werk van Vlaamse striptekenaars viel in 2017 ineens ook een muurschildering van een Nederlander te zien. Lees hoe Joost Swarte indirect putte uit de opvattingen van Aristoteles.
De deugd in het midden luidt een Nederlands gezegde. Misschien bekender is de gulden middenweg. Het is een opvatting die de oude Griekse filosoof Aristoteles al huldigde. Een deugd zit altijd tussen twee uitersten, twee ondeugden. Moed wordt zodoende geflankeerd door lafheid, maar ook door overmoed. Helemaal gaat dat overigens niet op, omdat er door de eeuwen heen nogal gesleuteld is aan het begrip deugd.
De oude Grieken kenden vier kardinale deugden die later een Latijnse naam kregen: Prudentia (voorzichtigheid of wijsheid), Iustitia (rechtvaardigheid), Temperantia (matigheid) en Fortitudo (kracht of moed). Als Aristoteles gelijk heeft gehad, betekent dat dat er acht ondeugden moeten zijn. Met wat fantasie valt er wel het een en ander te bedenken wat die deugden zou kunnen flankeren. Maar het is de uiteindelijk de Katholieke Kerk geweest, die de zaken heeft gecompliceerd. Naast de vier klassieke kardinale deugden, stelde zij drie goddelijke deugden: Fides (geloof), Spes (hoop) en Caritas (liefde). Daar zou het zelfs Aristoteles niet lukken om ondeugden te bedenken waartussen deze deugden goed tot hun recht zouden kunnen komen.
Nu wordt het tegengestelde van een deugd doorgaans niet aangeduid als ondeugd, wat nog iets onschuldigs heeft, maar als hoofdzonde. Ook dat begrip komt uit de Katholieke Kerk, maar ook hier ligt de oorsprong bij de oude Grieken. De zeven hoofdzonden zijn: Superbia (hoogmoed), Avaritia (gierigheid), Luxuria (wellust), Invidia (afgunst), Gula (vraatzucht), Ira (woede) en Acedia (luiheid). Nog ingewikkelder wordt het als je bedenkt dat er naast hoofdzonden ook nog doodzonden bestaan. Op de Wikipedia-pagina gewijd aan het lemma Doodzonde staan er maar 48 liefst genoemd. En dan blijken dat ook nog eens voorbeelden te zijn. Dus in werkelijkheid zijn het er nog meer.
In 2005 is Antwerpen begonnen met stripmuren. Vooral Vlaamse striptekenaars werden uitverkoren om hun scheppingen in het stadscentrum groot weer te geven. In feite waren zij zelf verantwoordelijk voor het eerbetoon dat de stad hen wilde brengen. In 2008 was Dick Matena de eerste Nederlander die een stripmuur mocht maken. Hij verstripte, zoals hij al veel vaker had gedaan, een passage uit een roman, in dit geval Kaas van Willem Elsschot.
In 2017 was Joost Swarte dus, als tweede Nederlander, aan de beurt. Zijn ‘muur’ was een ingewikkelde, een van een parkeergarage, met veel ramen én op een hoek. Swarte loste het op door elke lege plek op de gevel te gebruiken, voor in totaal veertien losse scènes, zeven deugden en zeven zonden. Anders dan Derk Thijs, die deugden en zonden ter lering verwerkte op het station in Breda, zijn Swartes tekeningen vooral luchtig, veel meer als vermaak. Wie langer naar de tekeningen kijkt kan niet anders dan concluderen dat Swarte heel veel plezier moet hebben gehad bij het uitwerken van elke deugd of zonde. Sowieso heeft hij een plek gecreëerd die van zichzelf niet heel aantrekkelijk is, maar waar je toch langer blijft staan om alle scènes goed te kunnen bekijken.
Geef een reactie